Cairngormnature

tekeningen van Mieke hebben veel charme en scherpte verloren dor het uitprinten en scannen: sorry Mieke

-Thuis vertrokken om 3.35 u, Kris opgepikt te Kontich om 4.00 u, in Charleroi rond 5 u, vliegtuig wegens mist eerst vertrokken om 8.20 u en aangekomen in Preswick, nabij Glasgow rond 9.30 u.

-Jef Leestmans, onze gastheer, gids, kok, kamermeisje en nog veel meer, wachtte ons op zoals voorzien in de luchthaven. Kennis gemaakt met de andere deelnemers: Jos en Gerd uit Turnhout, Frans en Linda uit Erembodegem, Kris uit Mortsel en wij: Mieke en Leon uit Zoersel.

Nadat bagage en mensen waren ingeladen in het minibusje van Jef, vertrokken we naar de eindbestemming een 300 km verder. Het links rijden, vooral aan de rotondes, moest je gewoon worden, gelukkig is de gids een ervaren chaufeur.

Eerste stopplaats aan zee in Prestwick zelf: kalme zee onder een lichtbewolkte hemel, in de verte enkele zeevogels, met o.a. Kleinen Mantelmeeuw, Eidereenden en Jan van Genten en enkele grote eilanden, o.a. het eiland Aran.

Om onze benen te strekken, stopten we even aan een rivier, waar we de eerste vogels spotten: Rouwkwikstaart, Sijsjes, Koekoek, Buizerds en Lijsters. Buiten de gewone Brem die overal overvloedig bloeide, maakten we kennis met de Gaspeldoorn, d.i. een soort brem met dorens met een sterke kokosgeur.

Achter een groot winkelcentrum deden we nog een klim naar enkele watervallen te midden van sparrenbossen. Volgende planten werden gedetermineerd: Vrouwenmantel, Gele Smeerwortel, Eenarig Wollegras, Knikkend Nagelkruid en Paarbladig Goudveil.

Rond 18 uur plaatselijke tijd kwamen we aan in Kingussie, een klein dorp in de Highlands van Schotland. Hier in het huis van Jef was de eindbestemming. Kris en wij beiden kregen kamers in een Bed en Breakfast bij een echte Engelse dame, enkele huizen verder. Ons welkomsdiner, door Jef zelf bereid, bestond uit een plaatselijk gerecht van zalm, overgoten met een frisse witte wijn.

Omdat de weersverwachting weinig goeds voorspelde, werd het een aangepast programma.

Na een echt Schots breakfast, met alles erop en eraan, vertrokken we rond half negen richting noord, voor een deel de vallei van de rivier Spey volgend. Voorbij het natuurreservaat van Insh Marshes, aan een eerste meer, het Loch Insh, enkele zeldzame watervogels gespot, zoals de Brilduiker. Even voorbij een typisch gehucht, waar men een bekende Tv-serie had opgenomen, terug aan de andere kant van hetzelfde Loch zagen we een Visarend op zijn nest zitten, Visarend die we in de loop van de week nog verder zullen zien.

Na even inkopen gedaan in het wintersportstadje Aviemore (met een toepassing van een echt Britse wet, nl. ‘s zondags voor half één mag men geen alcoholische drank verkopen…), reden we verder noordwaarts, langs de Spey, met in de verte de rookpluim van een stoomtrein. Even halte gehouden onder een druilerige motregen, bij een monument van steenrotsen, als overblijfsel van de vroegere gletsjers die hier het landschap hebben geboetseerd.

Rond de middag brak de zon terug door en kwamen we aan in één van de kastelen, waarvoor Schotland gekend is: het Ballindalloch Castle op de Speyside.

Eerst bezochten we de rots –en bloementuin van het kasteel: één kleurenpracht van bloeiende azalea’s en rododendrons. We ontmoetten er de kasteelvrouw, die o zo in de wolken was van ‘onze’ prins Philip en ‘onze’ prinses Mathilde… oh my dear !

We deden dan een rondleiding in het kasteel zelf: één en al chique, van het kleinste theekopje tot de grote elandkop aan de muur. Buiten vertelde Jef het Geheim van de Chinese Kamer…

Na nog een wandeling door de rozentuin en de serres van het kasteel, bleven we in de buurt en trokken naar de Whisky Distillery van Glenlivet. Hier werden we rondgeleid door twee jonge dames, die, afwisselend in het Engels en het Frans, de ingewikkelde verwerking van mout naar whisky van 12, 15 en 18 jaar, uitlegden. Het belangrijkste kwam op het einde, wanneer we het verschil konden proeven tussen die verschillende Single Malt Scotch Whiskys van Glenlivet. We hebben twee flessen van deze godendrank gekocht, één van 15 en één van 18 jaar. Dit wordt geschonken bij ons thuis met een druppelteller…

Na een korte wandeling in de gietende regen, bezochten we nog de ruïne van een historisch Schots kasteel. Het grote aantal braakballen wees op de aanwezigheid van kerkuilen. In de bijrivier van de Spey zagen we waterspreeuwen die onder water op jacht gingen naar voedsel.

’s Avonds werden we vergast op een origineel avondmaal: als voorgerecht garnalen in avocado's en als hoofdgerecht ragout van edelhert, afgesloten met ijs als dessert. We maakten ook kennis met de echtgenote van Jef, die even naar beneden gekomen was om te luisteren naar Kris, die vertelde van zijn marionetten, aan de hand van foto’s.

Het weer was eerst bewolkt en fris, daarna trok het weer open en aan de zee was het zonnig en warm.

Eerste stop was boven Kingussie, waar we de ruïne bezochten van een oude kazerne, die ooit belangrijk was in de geschiedenis van Schotland.

In de moerassige weiden rond deze ruïne zagen en hoorden we verschillende weidevogels, zoals tureluren, watersnippen en scholeksters. Een paar kilometers verder in het natuurreservaat van Insh Marshes bleven we een hele tijd in de volledig afgesloten kijkhut. Hier zagen we verschillende reeën en Wulpen. Vooral enkele jonge vossen met hun moer die rond hun burcht speelden, hadden veel bekijks.

Jef bracht ons naar een heel stemmig kerkhof. Van hieruit hadden we een veel beter uitzicht op het nest van de Visarenden, die we eergisteren hadden gezien aan de andere kant.

Een kolonie luidruchtige Roeken in de buurt hadden ook hier hun nesten.

Na een bezoek aan een presbyteriaans kerkje in de buurt, stapten we terug in de auto, richting de stad Inverness en de zee.

Bedoeling was om zeker hier op Black Issle dolfijnen te spotten, maar spijtig genoeg was de tij juist verkeerd om ze te kunnen zien. Jef wees ons nog wel op zeevogels, zoals de zeldzame Kleine Jager en Zaagbekken.

We reden verder naar het schiereiland, gevormd door de baai Moray Firth en in het dorp Comarty proefden we eerst van de verschillende Schotse bieren.

Van hieruit deden we een tocht langs de rand van de zee, van waaruit we verschillende soorten zeevogels konden spotten, o.a. vele Noordse Stormvogels. We reden even terug naar Black Issle om toch nog dolfijnen te zien, maar weer niets. Onderweg stopten we nog even om vogels te spotten op een leeglopende schorre: Strandlopers, vissende Reigers, Knobbelzwanen enz. Plots vloog een Rode Wouw over.

Het avondeten bestond toepasselijk uit pasta met zeevruchten …

Dinsdag 5 juni 2007:

In de voormiddag zwaar bewolkt met regen, in de namiddag open weer en zeer zonnig.

Stop 1: aan het Loch Ruthven een prachtwaarneming van een koppel Kuifduikers met hun gouden kuif, evenals enkele Oeverlopers en Knobbelzwanen.

We reden verder door een zeer golvend terrein op smalle en kronkelwegen. De hellingen waren helemaal begroeid met struikheide. In de vallei tegen een boom lag nog een wrak van een neergestorte auto. In de mist boven ons vloog een vlucht ganzen.

Voor ons in de heide dook een Schotse Sneeuwhoen op.

Onze lunch aten we in een pub in Tomatin, tomatensoep met als dessert een glas whisky: aan de bar stonden een groep jagers te bluffen en te drinken.

Als een echte Schot sloot Jef een weddingschap af met ons: als we vandaag geen edelhert zien, betaalt hij aan ieder van ons 10 pond; maar voor elke edelhert dat wij zien, betalen we elk 10 pence... En wij hebben er gezien: we schatten achteraf een goede tweehonderd !...

Eerst aan de horizon op de kam van de heuvels, daarna tientallen op de weiden van de vallei. Wij hebben dan maar een compromis gesloten: wij zullen het woord “dolfijn” niet meer gebruiken en hij zal onze schuld zo laten.

We volgden in de vallei de loop van een rivier en dit onder een stralende zon. In de bedding nestelden Scholeksters, Stormmeeuwen en Kokmeeuwen. Een oude bok edelhert bleef halsstarrig voor ons op zijn plaats staan tot we echt te dicht naderden en hij voorzichtig de helling opklauterde.

Voor ons schoten twee sneeuwhazen weg en een rode Patrijs. In de lucht zeer hoog boven het gebergte cirkelden Buizerds en een Valk. Op een tak zat een Beflijster onverstoorbaar met een prooi in zijn bek.

Bij het terug wegrijden sprongen er tientallen edelherten over de weg. Ze waadden door de rivier om te gaan grazen in de vallei bij hun soortgenoten.

De avondanimatie stond in het teken van Schotland: de gastheer, in kilt met alles erop en eraan, serveerde typische Schotse gerechten, zoals Haggis als hoofdgerecht en Scone als nagerecht en natuurlijk overgoten met de noodzakelijke whisky.

Men had mooi weer voorspeld, maar de hele dag hebben we onder een grijs wolkendek geleefd. Het doel vandaag was een tocht op zee.

Eerst een vrij lange autotocht naar de oostkust van Schotland. Onderweg hadden we wel enkele stopplaatsen, zoals in het dorpje Carrbridge met een legendarisch bruggetje.

Verder op de met heide begroeide berghellingen, waar we enkele voor ons onbekende planten determineerden, zoals het Heidekartelblad , Veenbies en Rode Dopheide.

Aan één van de vele Lochs beloofde Jef één voor ons zeldzame vogels: een Parelduiker en ja, hij (de parelduiker natuurlijk) zat daar op ons te wachten.

Aan hetzelfde Loch, enkele kilometers verder, aan een gedachtenisboom, zagen we een nest jonge Schotse Sneeuwhoenen met hun ouderpaar. ( Aan de voet en op de stam van zulk een gedachtenisboom lagen er kleine gedenkstenen met namen en data van overledenen.)

Ook spotten we een drukdoende Graspieper en een Gekraagde Roodstaart, hoorden we een koekoek en zagen in het meer enkele Grauwe Ganzenfamilies met hun tomen. Rond twaalf uur kwamen we in het stadje Elgin, waar we even onze benen konden strekken.

Klokslag twee uur bereikten we de eindbestemming: het havenstadje Mac Duff, waar een klein vissersbootje ons opwachtte. Eerst moesten we gewoon worden aan het leven op een slingerende boot op een vrij woelige zee: sommigen van onze bemanning zagen wit rond hun neus en zelfs een enkeling gaf eten aan de vissen… maar eenmaal dat gewoon deden we prachtige waarnemingen, met de nodige commentaar van Jef. We leerden zo verschillende zeevogels kennen, zoals Zeekoeten, Alken, Jan van Genten, Aalscholvers, Papegaaiduikers en verschillende soorten Meeuwen. Soms dobberend op de golven, soms over ons vliegend lieten ze zich zien.

Op de wal in de verte zagen we enkele kleurrijke dorpjes, in de bescherming van hoge rotsen.

Het oorverdovend lawaai van duizenden zeevogels kondigde reeds van ver aan dat we nestplaatsen naderden. Op de hoge klippen van de kalkrotsen zagen we eerst het wit van de uitwerpselen en daarna de nesten van Jan van Genten, op de volgende rotsen nestplaatsen van Drieteen-meeuwen, Zeekoeten en Papegaaiduikers.

Terug thuis in Kingussie, gingen we eten in een plaatselijk restaurant, hoofdgerecht natuurlijk VIS !

Vandaag geen zee, maar wel de bergen in. De hele dag prachtig weer, zon met af en toe lichte bewolking. Het echte gebergte van de Cairngorms wacht op ons.

Eerst had Jef nog ergens op een meer weer een zeldzame vogel. Op het Loch Morlich zagen we de Roodkeelduiker.

Van op het hoogst mogelijk parkeerplaats van de Cairn Gorm, (in de winter een vertrekplaats voor skiërs), vertrokken wij gelaarsd en gespoord om de klim van een 500 m aan te vangen. Langs een smal slingerend keienpad klommen we gestaag, af en toe uitkijkend op een uniek panorama van valleien, meren en bossen. Zo naderden we de eeuwige sneeuw. Even verpozen, terwijl we onze lunch aanspraken. (dag lunch !).

Jos stapte bijna op een nest met eieren van een Morineplevier, voor ons een zeer zeldzame vogel, die zich goed liet zien.

Met de verrekijker zagen op de helling aan de overzijde een kudde rendieren. Ver in de vallei lag het stadje Aviemore.

Voor ieder van ons was dit een unieke ervaring, op de tweede hoogste top van Schotland.

De afdaling was moeilijker dan de klim, vooral door die losliggende keien. Juist voor het sluiten van het cafetaria beneden, kwamen we aan en konden nog genieten van een echt Schots biertje. Ook Mieke vonden we terug…Zij had genoten van haar tocht naar beneden op haar eentje.

Onze laatste dag en vandaag mochten we kiezen wat we nog wilden zien. Unaniem werd gekozen voor het natuurreservaat van de Insh Marshes, met de kijkhut waaruit we maandag prachtige waarnemingen hebben gedaan. Het weer was bij het opstaan regenachtig, maar later hadden we opklaringen met in de namiddag zeer zonnig.

Eerst naar de drie kijkhutten. Van hieruit zagen we verschillende wulpen, scholeksters, tureluren en… reeën.

De verrassing was de observatie van een nest vossen, jonge vossen, die rustig in een zandbak waren aan het spelen. De kers op de taart was een mannetje Blauwe Kiekendief die jaagde boven de moerassen.

Mieke bleef achter in de grote kijkhut, terwijl wij een tocht maakten rond het natuurgebied in een prachtig terrein, licht golvend, met vele aanplantingen van Espen of Ratelpopulieren en dit tot aan de rivier Spey. Hier zagen we Europese Vogelkers, aangetast door bepaalde rupsen, zoals bij ons de Bastaard Satijnrups. Langs een heidelandschap met berken keerden we terug. Opvallend veel distelvlinders en nachtvlinders.

We trokken door een weide, waar een groep stieren ons domweg aanstaarde. Verder op in het reservaat terug was een ploeg van de BBC een tv-reportage aan het opnemen over de espen.

Terug in de grote kijkhut zagen we nog altijd de jonge vossen . Mieke vertelde dat ze bezoek had gehad van een ouder koppel Engelsen, waarvan de man juist foto’s had genomen van enkele otters , beneden aan een poel. Jef was stikjaloers…

Terwijl we terug naar huis reden, namen we nog enkele foto’s van een Schotse Highlander.